Hayallerimiz gerçek oluyor. Bol bol keyifle okumanın yanında bizim gibi kitapları seven kişilere hizmet edebilmek! Kitabı yeniden gündeme getirebilmek ve herkesi mutlu etmek! Evekitap dördüncü ayına girerken hızla büyüyor ve her gün yepyeni kişileri kitaplarla buluşturuyor. Operasyon ve yazılımı ile uzun süredir uğraştığımızdan hakkında pek fazla konuşamamıştık. Hem dışarıdan bir gözle bakmak hem de bir e-ticaret girişiminin en can alıcı günlerini yaşadığımız bu fazdan bir şeyler paylaşmam gerektiğine inanıyorum, en azından tarihe not düşelim ki geçmişe baktığımızda güzel dersler çıkartabilelim.

Evekitap ilk olarak 2007 yılında düşünüldü. Hedef sıradışı bir şekilde “kitap” satmaktı. Projenin ilk gününden bu yana proje içerisinde olan Ahmed Faruk Subaşı ile dönem dönem proje hakkında konuşur analizler yapardık. Fakat karşılıklı iş yoğunluğu ve modeli kafamızda tam oturtamadığımız için bir başlatamamıştık. İşte “execution” olmayan her proje gibi yatmaya alışkın olan Evekitap benim Fabrikod‘u kurmam ile birlikte alevlendi. Zira sürekli büyüyen e-ticaret sektörüne ilaç gibi geleceğine inandığımız YesTicaret ilk ürünümüzdü ve onun kendisini ispatlamasını sağlayacak uygulamanın Evekitap olması gerektiğini planlamıştık. YesTicaret gelişmiş motoru ve esnekliği sayesinde private shopping, tek ürün sistemi, fırsat satışı, klasik e-ticaret ya da sizin üreteceğiniz herhangi bir fikre kolayca adapte olabiliyordu, oldu da. Evekitap 15 Ocak 2012 tarihinde büyük bir coşku ile kuruldu.

Şimdi 15 Ocak’tan günümüze nasıl geldik bilemiyorum, zira o günden beri müthiş bir efor ile çalışıyoruz. Temel hedefimiz zor olacağını bildiğimiz “fırsat kitapçısı” kavramını insanlara anlatmaktı. Zira bilinen kitapçılığın aksine bizim hedefimizde az sayıda ürünü müthiş indirimlerle sunmak fikri vardı. Bunun yanında Türkiye’nin en çok satan kitaplarında da çok ciddi indirimler yapacaktık. Yine okumadan ölme bölümünde herkesin rafında olması gerektiğine inandığımız kitapları sunmayı hedefledik. Her fikir gibi Evekitap fikri de yola çıktıktan sonra evrildi, gelişti ve oturdu. Şu an 250 kitap en aşağı %25 indirim ile satışta.  Bu indirim oranları %90′a kadar çıkabiliyor, hatta 10 kuruşa dahi kitap sattık. Tüm Türkiye’ye kargo tek fiyat, 3.90 TL ve 50 TL üzerine kargo bedeli istemiyoruz. Girişimimizin kickoffuna kadar çokça olumsuz yorum aldık, kitap dememiz yetiyordu zaten. Fakat projeden ipuçlarını sunduğumuzda herkes bir “acaba” diyordu, tüm girişimler zaten küçük bir “acaba” ile başlamaz mı zaten?

Şu an, dördüncü ayın sonunda hızla büyüyen bir e-ticaret operasyonu ile karşı karşıyayız. Yayıncılar açısından baktığımızda “belki de aslında oldukça değerli olan kitabını” depolarda çürümekten kurtarırken, okur açısından da bu kitapları %90′a varan indirimlerle alabilmelerini sağlıyoruz. Vitrinimize aldığımız kitaplar yeniden hatırlanıyor, asla satılmaz denen kitapların satışları bile yayıncıyı oldukça şaşırtıyor. Yine diğer bir sevindirici husus internetten asla kitap almam diyenler dahi evekitap.com’un fiyatlarını ve basitliğini görüp alışverişe atılıyorlar. Daha birkaç gün önce yaptığımız bir telefon görüşmesinde “ilk kez internetten alışveriş yapıyorum ve korkuyorum” diyen bir hanımefendiye hızla ve bol hediye ile kitaplarını ulaştırdık ve kendisi o günden beri sürekli bizden alışveriş yapıyor.

Kendimizi devlerin arasındaki şaşkınlar olarak görüyorum, zira biz giriştiğimiz bu zor işte sıradan olma şansına sahip değiliz. Yüksek lisansta öğrendiklerimi uygulamaya dökmek de güzel oldu. Ekşi sözlük‘te bırakın kitapçıyı, hiçbir e-ticaret sitesinin ulaşamayacağı ilgiye hassas bir çalışma ile kavuştuk. Mani olunmadığı müddetçe de çok sevdiklerine emin olduğumuz kitapları kendilerine hediye etmeye devam edeceğiz. Elbette henüz bir şey başarmış değiliz, daha yolun başındayız fakat bir yandan koşuyor bir yandan öğreniyor bir yandan da en önemlisi uyguluyoruz. En güzeli ise insanların okumasını sağlıyoruz. Evekitap’ın insanlara ütopik gelen hedefi Türkiye’de okuma oranını artırmak. Elimizde olsun, herkese bedava bir kitap veririz! Cazip kitap kampanyaları ile kitap tutmamış elleri yeniden kitaplarla tanıştırmak ve elbette “korsana gerek bile yok” sloganımızı sonuna kadar uygulamak temel arzumuz. Zira korsandan dahi ucuza satıyoruz bazı kitapları

Bu zor yolda öncelikle müthiş bir efor sarfeden Fabrikod ekibine canı gönülden bir teşekkürü borç biliyorum. Okurlarımıza daha fazla indirim sağlayabilmek için gece gündüz Cağaloğlu’nda dolaşan Ahmed Faruk Subaşı‘na ayrıca teşekkür ediyorum. Yine bu projede bana olan inançlarını ve desteklerini hiçbir zaman bırakmayan aileme diyecek bir şey bulamıyorum. Onlar bana inandıkça daha da imkansızı için sınırları zorlayacağımı bilmelerini istiyorum. Ve şüphesiz fikrimize destek olan müşterilerimiz. Bilmeliler ki Evekitap hiçbir zaman aç gözlü olmayacak ve samimiyetini kaybetmeyecek. Hiçbir zaman sıradan bir e-ticaret sitesi gibi davranmayacak. Her zaman en iyi hizmeti vermeye çalışacak ve elbette şaşırtmaya devam edecek. Tüm bu destekler olduğu müddetçe Evekitap.com’un ismini duymayan kimsenin kalmayacağına inanıyorum. Türkiye’de kitap konusunda bir uyanış olacaksa bunu tetikleyip başlatan biz olacağız. Evekitap; herkes okusun diye!

Muhtemelen yalnızca “metro” ismi ile anılacak yeni Microsoft teknolojisi yayına başlıyor. Bana Ajax‘ı hatırlatıyor metro. Belki de ismi sebebiyle insanlara karşık gelen XMLHttpRequest mantığını basitleştirip sunmuştu. Bence bu kadar popüler olmasının sebebi isminin pazarlamasının daha kolay olması idi, elbette kardeşi jQuery‘nin de çok desteği oldu bu kadar gelişmesinde. Microsoft’un metro style’ı da tıpkı Ajax ve jquery gibi aslında varolan geliştirme ortamlarının biraz daha anlaşılır ve grafiklerle yoğrulmuş hali gibi geldi bana, bu sadece dışarıdan bir gözlem.

Window 8‘in çıkış teknolojilerinden olacak olan metro’yu merak eden developerlara microsoft downloadlarını açmış durumda. Biraz kurcaladıktan sonra tıpkı Facebook Application‘da yaptığım gibi hızlıca bir tutorial yazabilirim.

Böyle yeni teknolojiler çıktıkça mutlu oluyor insan. Yeni bir oyuncağım olmuş gibi hissediyorum şahsen ben.

Not: Şurada oldukça kapsamlı bir Hello World çalışması mevcut imiş.

Muhaber’in temel hedefi “alternatif haber kaynağı” olmaktı. Zira kafamdaki düşünce hepimizin aslında birer haber kaynağı olduğu yönündeydi. Hepimiz geziyoruz, duyumlar alıyoruz bunları yakın çevremize aktarıyoruz. Bunun yanında ben de dahil çoğu kişi “bak bunu haber yapmazlar işte” lafını söylemişizdir. Yine medya sektörünü bilenler “haber değeri yok” terimi sebebiyle aslında kamuoyunun normalde bilmesi gereken konuların hasıraltı edildiğini bilirler. Muhaber her türlü engellemelere karşı ses çıkartmak isteyen, aldığı duyumları kaleme döküp kitleleri bilgilendirmek isteyen, lokal muhabirleriyle Türkiye ve dünyanın her yerinden muhabirlere sahip olmayı hedefleyen bir internet projesi aslında. Tamamen gönüllülük esasına dayalı olan Muhaber’da muhabirler bulundukları yerde bir patlama sesi duyduklarında fotoğraf çekip anında Muhaber’de paylaşabilecekler.

Haberde Limit Yok

Muhaber konsepti gün geçtikçe belirecek ve oturacaktır. Fakat biz hiçbir yazara şunu yazın bunu yazmayın demeyeceğiz. İsterse kedisinin başına gelen bir olay isterse bir takım ile ilgili eleştiri yazsın bunların hepsini haber kabul edeceğiz. Hatta bugün işe geç kaldım şeklindeki haberler bile kendi içinde haber oldukları için kabul görecektir. Elbette T.C. kanunlarına aykırı hiçbir yayına izin verilmeyeceğini belirtmekte fayda var.

Muhabirleri Takip Edin

Facebook ve Twitter’ın artık iyiden iyiye hayatımıza ve internete getirdikleri takip, özel mesajlaşma, akış kavramları Muhaber’de de mevcut. Muhaber muhabirlerin birbirleri ile yakın ilişki içerisinde bulundukları bir sosyal medya oluşturmayı hedefliyor. Tıpkı haber ajanslarında olduğu gibi bölge bölge muhabirler etkileşim halinde olabilecek, birbirlerinin haberlerine alt haber ekleyip temel haberi besleyebilecek, yorumlar ve profillerle kendilerini internete anlatabilecekler.

Özgün Haber – Alternatif Haber Kayağı

Türkiye’de AA, İHA, DHA gibi haber kaynakları mevcut ve genelde bu kaynaklar yazılı ve görsel medyayı beslemekteler. Bu da her yerde aynı haberlerin olmasına sebep oluyor. Muhaber içerisinde de elbette bu kaynaklardan alıntı yapılıp haberler listelenebilecek. Fakat biz temelde muhabirlerimizin kendi özgün haberlerini yapmalarını bekleyeceğiz. Bundaki amacımız bu haberler ile gündeme gelmek. Zira Muhaber’in tanıtılmasında en büyük etkiyi yapacağımız gerçek ve sansasyonel haberler olacaktır. Bu sayede yazılı ve görsel medyada yer bulamayan gerçek haberler bizim platformumuzdan ilk olarak duyurulacaktır. Sosyal bir platform olduğumuz için üyelerimiz birbirlerinin haberlerine yorum ve alt haberlerle cevap verebileceklerdir.

Sonuç olarak beş yıldır hayalini kurduğum Muhaber yaklaşık altı aylık bir çalışma sonucu başta Burak Karababa ve Fabrikod ekibi’nin hummalı çalışması sonucu ortaya çıkmıştır. Tekrar kendilerine teşekkürlerimi sunuyorum. Henüz emekleme aşamasında olsa da yavaş yavaş kendi alt kültürünü oluşturacağını düşünüyorum. Kaliteli muhabirleri ile Türkiye’de oldukça ses getirecek olan Muhaber umarım hedeflediği noktaya ulaşabilir, bunun için şüphesiz hepimizin kolları sıvaması gerekiyor. Yani artık konuşma zamanımız geldi, haber verin haberiniz olsun.

Proje Ofisinden kastım yazılım üzerine çalışmalar yapan, sizin hayalinizdeki yazılımı gerçeğe dönüştüren bir ofis. Kapısını çaldığınızdan itibaren sizi heyecanlandıracak bir operasyona girişirler. Böyle çok fazla yer yok, var diyorlarsa inanmayın. Hani amiyane tabir varya, “amatör ruh” burası için cuk oturmakta. Zira yazılımda kurumsallaşma seri proje üretimi yapacak yazılım firmaları için zehirli bir hançer gibi geliyor bana. Zira stres ve çalışan devir oranının yüksek olduğu bu üretim kolunda keyif, huzur ve gelecek üçgeni bermuda gibidir. Siz iyi ücret alabilirsiniz, belki dışarıdan her şey iyi de gözüküyor olabilir ama biliyorsunuzdur ki bir şeyler yanlış.

Diğer konumuz. Müşteriler. Hala.. Evet, hala anlayamadık tam olarak teknolojiyi. Bazı insanlar var, açık ve seçik diyorlar ki “ben dinazorum Abdullah, ben anlamam bunlardan”. İşte en azından kabul etmiş kesimdir kendisini, az da olsa oluyor, emanet edebiliyorlar size projelerini. Ama bir kesim var ki dinazor olduğunu bilir fakat yine de projesinin her aşamasında uzman görüşü? bildirir. Yani esasında projeyi sekteye uğratır. Yanlış anlaşılmamalı bunlar şikayet değil, bunlar gerçekler. Yoksa şüphesiz, “müşteri her zaman haklıdır, haklı olmadığı zaman dahi.” Bu yalnızca bir tanımlama, uzun zamandır gördüğüm, herkesin bildiği ama ifade etmediği bir şeyin tanımı. Oturacak.. Bunlar da oturacak. Ama zaman alacak şüphesiz. Yine, girişimciler. Harika insanlar. Ama yazılım ayağına gelindiğinde nedense yazılım mühendislerine güvenmez olurlar. “Ne yapıyorsunuz ki siz?”, “o kadar zor mu?”, “bu kadar karışık nasıl olabilir?” Sürekli bir kazık yeme korkusu oluşmuş, sebebi de şüphesiz zamanında piyasayı öldürmüş katil geliştiriciler. Uzman olmadıkları her konuya teklif verip bir şekilde insanları çarpmış kişiler.

Yazılım proje geliştirme prosedürlerini ve neden uzun sürdüğünü kısaca şöyle ifade ediyorum. Bir bina dikeceğinizi düşünün. Bir günde dikebilir misiniz? Öncelikle temel atacaksınız, sonra altyapı, sonra sıva, sonra ince iş. Belki 15 günde gecekondu dikebilirsiniz, ama o gecekondudur. Ama nasıl 15 günde yetişmez? Nasıl 50 adam/gün tutar? Bu örnek en azından bana kendimi ifade etmemde yardımcı oluyor. Kimseyi suçlamıyorum, bunları biz yazmazsak kimse anlayamayacak. Bakıyorum paylaşan yok, yemeklerde birbirine fısıldamaktansa birilerinin not alması daha mantıklı geliyor.

Kısacası proje ofisi olmak biraz zor. Hele ki “yazılım proje ofisi” olmak daha zor. Ama yine de harika bir iş, hele ki seviyorsanız. Burada girişimci ve proje sahiplerine düşen en büyük sorumluluk proje ofislerini iyi seçmeleri. Zira Türkiye’de girişilen projelerin yalnızca %20′si tamamlanabiliyor! Yeterli know-how sahibi olamayan yazılım geliştirme uzmanları, çaylaklar, freelancerlar, uzman kadrosu olmayan -kurumsal- şirketler.. Hepimiz sorumluyuz bundan. Yine proje kabulünde iyi analiz yapılmaması da bu konuda etken. Eğer analiz aşamasında son adım dahi net değilse bir ürperme olmalı proje yöneticisinde, bariyerler proje kick-off olmadan en azından kafadan kaldırılmalı, olmuyorsa analizde silinmeli. Ha, sıkıntı mı var, uzatmadan ya iptal etmeli ya da o eksik hızla giderilmeli.

Bizler Fabrikod Yazılım Fabrikası olarak internet yazılımı üzerine uzmanız. Yani internet ile ilgili güzel bir projeniz mi var, o halde Fabrikod’a merhaba deyip bizimle tanışabilir, bizimle kahve içebilir, projenizi aktarabilirsiniz. Sizlerin projesini kendi projesiymiş gibi sahiplenen Fabrikod gibi şirketler geliştirdikleri projeye her zaman kendisinden de bir şeyler ekleyecektir. Böylece bir “müşteri” olmaktan ziyade, hem dost hem de bir “ortak” olmuş olacaksınız ki sektörümüzde sırtınızı yaslayabilecek bir yazılım ekibiniz olması müthiş geliyor kulağa.

Umarım bu yazı güzel gelmiştir kulaklara. Görüşmek üzere.

Televizyonu açtığınızda Markafoni, Limango, Trendyol’un reklamlarını görüyoruz. Hepsiburada zaten Doğan grubunun desteğini aldığı için oldukça medyatikti. Fakat artık e-ticarette ilginç bir hareketlenme yaşanıyor. Satış yapanlar bunu “sektöre girin, patlama yapın” şeklinde altın tepside sunuyor. Bir inceleyelim şu tepsinin içinde olanları.

1- Türkiye’de e-ticaret müşterisi değişiyor

Türkiye’de bilgisayar ve internet başında geçen süre arttı. Ekonomik stabilizasyon, kredi kartı alışkanlığı, e-ticaret konusunda önceki ya da eraftaki know-howın giderek artması güven temelli vazgeçişleri oldukça düşürdü. Elbette 2000′li yıllardan itibaren internetle büyümeye başlayan kuşağın kariyer basamaklarında ilerlemesi de bu satışları artırıyor, zira bu kuşak daha bilinçli, eğitimli ve en önemlisi internete ve kendisine güveniyor. Bu da demek oluyor ki internet ciddi bir alışveriş kaynağı artık, hatta bir şey almadan önce araştırılan temel bir kaynak.

2- Banka ve Sanal Posun Daha Kolay Alınabilmesi

Eskiden sanal pos her bankada yoktu. O bankalardan da sanal pos alabilmek için ağzınızla kuş tutmanız gerekiyordu. Şimdilerde neredeyse her banka sanal pos imkanı sunuyor. Elbette yine denetlemeden geçiriliyor, fakat şimdi daha mantıklı bir denetleme mekanizması var. Elbette banka ve aracı şirketlerin yazılım kalitesinin artması da entegrasyon problemlerinin daha hızlı çözüme kavuşmasını sağlıyor.

3- E-Ticaret Yazılımı

Sorduğunuz herkes e-ticaret yazılımı sağladığını belirtiyor. Size onların sizin için kurduğu ve sizin tasarımını beğendiğiniz siteyi açması, poslarınızı tanımlaması ve sizin ürünlerinizi girip müşterilerin size gelmesini beklemeniz kalıyor.

Müşteri hazır, bankalar hazır, e-ticaret paketi hazır. Peki eksik olan ne?

E-Ticaret yaşayan bir organizmadır. Hem teknik açıdan, hem işletme açısından pek çok teori barındırır. Her büyüyen organizmada olduğu gibi evrilecektir, kırılacaktır ve gelişecektir. Bu durumda e-ticaret uzmanlarının önceden bu konularda bilimsel araştırmalar yapıp gedikleri kapaması gerekmektedir. Daha kurumsal e-ticaret projeleri bu konuları kendi içlerinde pazar araştırmaları, bilimsel anketler, yeni teknolojilerin araştırılması konularında AR-GE yaparak araştırması gerekmektedir. Fakat Türkiye’de muhasebe kayıtlarına baktığınızda en az yatırım yapılan alan bu konulardır.

Uzman Olmayan E-Ticaret Uzmanları

Sektörde kendisini e-ticaret uzmanı olarak nitelendiren pek çok kişi var. Ben e-ticaret üzerine master yaptığım, senelerdir e-ticaret yazılımı geliştirdiğim, e-ticaret projelerine hayata geçirdiğim halde bu kadar iddialı konuşmuyor(d)um. Sektörün müthiş hızla büyüdüğü ve birçok kişiye ciddi gelir sağladığı şu dönemde korkulan “balon” hikayesi yaşandığı takdirde bu uzmanlar bavulları ile nereye gidecekler merak ediyorum.

E-Ticaret Bir Ekip İşidir

Öncelikle proje sahibi neyi ne için yaptığını iyi tartmalıdır. Hedefi doğru koyulmamış projeler bir yerde fire verecektir.

Yazılım ekibiniz yanınızda olmalıdır. Sektörde iyi bir yer almak isteyen, yüksek ciro hedefleyen girişimler ya kendi ekiplerini kuracaklar ya da YesTicaret gibi altyapı sağlayıcıları ile çalışacaklar. Çünkü standart paketlerde size hızlı çözüm üretilemez, size özel ekibiniz yoktur. Adı üstünde, paket hizmettir. Oysa ki siz her ne kadar ön tarafta müthiş bir operasyon kursanız da eğer yazılımınız oturmamışsa ya da omurgası sağlam değilse bir zaman sonra yangın başlayacak demektir.

İnovasyon ya da yenilikçilik internetin ve e-ticaretin özünde vardır. Hepsiburada.com çıktıktan sonra tüm e-ticaret girişimleri başta tasarımları olmak üzere pek çok özelliğini klonladı. Elbette bu girişimler de başarılı oldu fakat birer yıldız olamadılar. Şu an en popüler e-ticaret girişimleri şüphesiz private shoppingler ve fırsat siteleri. Bu sene ise dikey e-ticaret projeleri çokça dikkat çekecek. Neden yeni projeleri yaratan e-ticaret girişimi siz olmayasınız ki?

Sosyal Medya konusu e-ticaret ile bir türlü anlaşır hale getirilemedi. Oysa ki önümüzdeki senenin en trending konusu sosyal alışveriş. Sosyal medya ismi Facebook, Twitter isimlerini medyada kullanmamak için üretilen bir soğuk terim. O sebeple çok kullanmayı sevmesem de artık oturduğu için kabulleniyoruz. Benim görüşüm ne zaman ki e-ticaret girişimcileri kendi sosyal medyasını oluşturur, işte o zaman ciddi bir farklılık yaratır. Yoksa Facebook sayfası açmak ile ya da Twitter hesabı açmak ile sosyal olunmaz. Önemli olan oradaki kalabalık ile sosyalleşmek yani arkadaş olmaktır. Bu sanırım ayrı bir makale konusu.

Danışmanlık. Türkiye’de en az güvenilen fakat en değerli konu bu. E-Ticaretin her konusunda “ağabeylerden” destek almanın önemi yadsınamaz. Onların birikimi, yol göstermesi sizi hızlı bir şekilde geliştirir. Gerek yazılım gerek işletme, gerek tedarik her konuda “uzman” kişilerden destek almak gerekir. Fakat uzman seçimine dikkat etmelisiniz, bir kişinin twitter’da binlerce takipçisinin olması o kişiyi uzman yapmamaktadır.

Sözün özü, E-Ticaret ile para kazanmak isteyen girişimciler, öncelikle aynayı alıp kendilerine bakmalılar. Daha sonra organizasyonlarına ve oprasyonel yetkinliklerini gözden geçirmeliler. Daha sonra bir e-ticaret ekibi kurmalı ya da bu işi kendileri ile ortak çevirecek bir partner yazılım şirketi bulmalılar. E-ticarete başladıktan sonra işler iyi de kötü de gitse odağı bozmadan istikrarı yakalamaya endekslenmeliler. İşler her zaman iyi ya da her zaman kötü gitmeyecektir. İyi ya da kötü olsa da fark etmez, her zaman hedef “nasıl daha iyi olunabilir” olmalıdır.

Umarım bu yazı işe yarar olmuştur.

Seneler önce kimi girişimciler buradaki hareketlenmeyi gördü ve yatırımını yaptı, şimdi ekmeğini yiyorlar. Peki ya doygunluk? Oh hayır, ı-ıh doygunluğun yakınında bile değil Türkiye’de e-ticaret. İnsanlar alışveriş yapmayı seviyor, insanlar kredi kartı sahibi, insanlar indirimi seviyor, insanlar tüketim çılgını vs vs.

Firsaturunu.com çok popüler bu günlerde. Çok basit bir şey yaptı. Piyasada kendi kategorisinde en çok satılan ürünleri tespit etti. Bunların fiyatlarını %30 ila %80 arasında indirip oldukça basit bir formatta sundu.

“simplicity is the ultimate sophistication” da vinci

Her zaman basit olmak iyidir. Kullanıcı baktı fiyatlar harika, hmm o halde kim bunlar? Hemen gözüne “biz kimiz” linki ilişti. Orada bir plaza, bilimum ünlü marka ve yıllardır bu piyasada olduğunu iddia eden bir şirket vardı. Evet firsaturunu.com sınavı geçti. Nasıl olsa ucuzdu ve baksanıza onlarca kişi alışverişe başlamıştı bile. Hem adresleri belli idi ve telefonları vardı. Sepete at ve satın al! Bingo!

İşte! Bu başarılı bir e-ticaret operasyonudur! Kullanıcı sitenize girdi, ürünlerinize baktı, fiyatlarınızı beğendi, sizi araştırdı, ikna oldu ve ürünün ücretini ödedi. Firsaturunu.com’un verdiği istatistiklere göre binlerce insan bu firmaya güvendi ve ödül olarak de ona birkaç saatte 5 milyon TL ücret ödedi.

Ticaret garip bir şey. Herkes her türlü yorumu yaptı biz e-ticaret uzmanlarından önce. Fakat öz farklı. Bu firma bu noktaya kadar başarı ile gelmiştir. Ben taahhüt ettikleri ile ilgilenirim. “Onu o fiyata satamazlar kardeşim” demem. O adamlar o fiyatı oraya koydularsa bir şeyler düşünmüşlerdir. Bu onları anında “dolandırıcı” sıfatı ile tanımlamamı gerektirmez. Gerekirse girişimci zarar eder, kendi cebinden öder ama o fiyata verebilir. Bunu türlü stratejiye bağlayabilirseniz, beni ilgilendirmez, ben etikette o fiyatı gördüm, kasaya gittim ve onu aldım. Şimdi gelelim e-ticaret anlamında başarılı olmuş firmanın normal ticaret sınavından nasıl kaldığı konusuna.

1- Krizi Yönetmek: Firma kamuoyunu rahatlatamamıştır. Binlerce insan “sizin için şu an çalışıyoruz” sözünü beklemekte iken, kendileri diğer firmaları söz konusu etmişlerdir. Oysa ki bir günde 5 milyon TL ciro yapmış firmanın o an için rakibi yoktur. Kriz yönetimi dersi almadıkları belli olan girişimciler “virüs yollandı”, “bankalara baskı uygulandı” şeklinde açıklamalar yapıp bir anda “amatör kümeye” düşmüşlerdir.

2- Basın ve İletişim: Firma başarılı gerillasından sonra basınla iyi etkileşememiştir. Zira iğrenç bir şekilde “sosyal medya” olarak adledilmiş platformlarda sesinin duyulması ile birlikte proje haber niteliği taşımaya başlamıştır. Bundan sonra yapılacak en doğru davranış ciddi ve kapsamlı bir bildiri yayınlamak olmalı idi. Altında firma sahibinin imzasını taşıyacak bu açıklamada müşteriler rahatlatılmalı, ürünlerin tedarik ve teslimatının hızlıca gerçekleştirileceği bildirilmeliydi.

3- Operasyon Kurgusuzluğu: Firma bu operasyona hazır olmalıydı. Eğer böyle fiyatlar koyuyorsanız “bu kadar talep beklemiyorduk” demek lüksünüz yoktur. Satıştan çok önce iyi analizler yapılmalı, olabilecek en iyi ve en kötü durum senaryoları çıkartılarak hem firmanın hem de müşterilerin mağduriyetinin önüne geçilmeli idi. Yani eğer siz iphone 4s’in 2000 adet satılabileceğini hesaplamadan oraya o fiyata koydu iseniz o halde isterseniz 100 yıllık 100 milyon dolar sermayeli bir girişim olun, yine başarısız olursunuz.

Sonuç:

E-Ticaret zordur. Bu deney bize bunu kanıtladı. Sınavınıza iyi çalışmalısınız.

E-Ticaret profesyonel ekip gerektirir. E-ticaret profesyonel yazılımlarla, profesyonel bir ekip ile yapılmalı ve profesyonel bir şekilde kurgulanmalıdır. Türkiye’de oldukça yeni olan bu kavram ne yazık ki “basit” görülmektedir. Hayır arkadaşlar, amcanızın oğlu Hasan bu işi yapamaz.

E-Ticaret birkaç saatte “5 milyon TL” ciro yaptırabilecek bir kapasitededir. Kaç işten böyle yatırım ile böyle ciroya ulaşılabilmektedir?

Firsaturunu.com ve Mağdurlarına:

Firsaturunu.com’un başarılı olmasını gerçekten istedim. Fakat onlar başarıdan başarısızlığa doğru giden bir tablo sundular bizlere. Belki bu sınav onları daha da ateşledi, belki yukarıda yazdıklarımı onlar çoktan kaleme aldılar bile. Bunlar sadece benim dışarıdan gözlemlerim. Umarım çok daha profesyonel bir yaklaşımla ilk girişimlerini devam ettirir ve piyasaya hareket getirirler, kendilerine başarılar diliyorum.

Mağdurlarına ise birkaç notum var. Yukarıda da belirttiğim gibi, yaptığınız bir mağazada 1000 TL etiketli ürünün 200 TL olduğunu görüp kasadan alıp poşetine koymanızdan farksızdır. Sözleşmelerinde bu ürünleri göndereceklerini taahhüt ettiler ise (incelemedim) ve “bahsettikleri sebepler ile” ürünleri göndermiyorlarsa o zaman ortada bir sorun var. Zira rakip baskısı ve banka krizi  tek taraflı sipariş iptalinin gerekçesi olamaz. Mallar yansa, depo yıkılsa, firma tasfiye olsa evet belki. Fakat bunlar sebep değil. Eğer bir sipariş vermiş olsaydım ve siparişimi iptal etmiş olsa idi firma kesinlikle hakkımı korur ve iPhone 4S’imi teslim alırdım kendilerinden. Eğer siparişinizi kendi rızanız ile iptal etmediniz ve satış sözleşmenizde ürünlerin teslimatı konusunda açıkça belirtilmiş koşullar var ise ürünlerinizi beklemeye başlayabilirsiniz. Eğer ortada dolandırıcılık yoksa o ürünlerin ücreti kredi kartınızdan çekildiği anda sizin olmuştur. Kanunlar yanınızdadır, bilginize.

YesTicaret Premium E-Ticaret Servisi

E-Ticaret günümüzde giderek büyüyor, büyümeye de devam edecek. 2009 yılına kadar erkek egemen bir kitleye hitap ettiği düşünülen elektronik ticaret Markafoni’nin sihirli değneği ile kadınların da e-ticaretin avantajını görmelerini sağladıktan ve katlanarak daha popüler hale geldi.

E-Ticaret Sitesi Sahibi Nasıl Olunur?

Burada iki seçenek var(dı);

1. Hazır e-ticaret yazılımı paketi kullanmak: Bu seçeneğin avantajı halihazırda geliştirilmekte olan bir paketi kiralıyorsunuz, yani ödemeleri aylık/yıllık periyodlarda yapıyorsunu. Profesyonel paketlerin ücretleri genelde bin TL gibi bir ücretten başlıyor. Dezavantajları ise yazılımı esnetme şansınız yok, binlerce müşteriye hitap eden bir programı kullandığınız için tüm e-ticaret operasyonunuzu yazılıma göre yapmalısınız. Gelişmiş kampanyalar, özel entegrasyonlar, anlık geliştirme ihtiyaçları karşılanamıyor.
2. Kendi e-ticaret yazılımınızı üretmek: Avantajı sektörü dahi değiştirebilek yenilikçi e-ticaret yaklaşımlarına girişebilirsiniz. Anında yazılıma müdahale edip çekirdekle oynayabilirsiniz. Rakiplerinizin hamlelerine daha seri ve özgür cevap verebilirsiniz. Dezavantajı ise yüksek maliyetidir. Gerek çalışan maliyeti, gerek süre, gerek know-how ve daha sayılabilecek bir çok açıdan oldukça yorucu bir iştir.

Kısacası hazır paketler büyük hedefleri olan e-ticaret projelerine yeterli gelmemekte, kendi e-ticaret yazılımını üretmek ise yüksek bütçesi ve zamanı olmayan girişimciler için zor gözükmektedir.

E-Ticaret Yaşayan Bir Organizmadır: Yazılım Onu Yaşatan Çekirdektir

Büyük ciro hedefli e-ticaret projelerinde bir notkada muhakkak kendi yazılımınız ve yazılım ekibiniz olması gerekecektir. Hızla gelişen, sosyal medya ile beslenen internet sektörü gibi e-ticaret de hızlı aksiyon alınmasını gerektirmektedir, bu başarılamadığında müşteri kaybı kaçınılmaz olacaktır. Bu sebeple e-ticaret projelerinde yazılım ve ticaret organizasyonlarını ayırmakta fayda vardır,  şüphesiz bu iki parçayı birbirinden kopartmayı düşünmemeliyiz; ticarette bir gelişme olduğunda onu yakalayacak bir yazılım, yazılım geliştiğinde de onun ihtiyaçlarını karşılayacak bir ticari organizasyon kurulmalıdır. Bu sebeple ticari organizasyonu oturmuş, bu konuda oldukça bilgili fakat internet sektöründe yeni ya da yeterli kadroya sahip olmayan girişimlerde e-ticaret yazılımlarını kavramış, birlikte hareket edilecek bir yazılım organizasyonu, ekibi gerekecektir.

YesTicaret - Premium E-Ticaret ile İhtiyaca Yönelik Servisler

Yukarıda e-ticaret girişimcilerninin projelerini gerçekleştirebilmeleri için iki seçeneği saymış ve bir parantez koymuştuk. Parantezin sebebi YesTicaret, zira artık iki seçeneğin avantajlarını kullanabileceğiniz bir hizmet mevcut. Ne paket satın alın, ne de kendi ekibinizi kurun. YesTicaret ile premium e-ticaret hizmetinden faydalanın.

YesTicaret Avantajları

- Kendi ekibiniz gibi oturup analiz yapıp tasarımdan kendi sektörünüzü, firmanızın e-ticaret ihtiyaçlarından beklentilerinizi, sosyal medyadan mobil e-ticaret uygulamalarını konuşup gereksinimlerinizi belirleyebileceksiniz.

- E-Ticaret projeniz tamamlandıktan sonra terk edilmeyeceksiniz; projenizin hedefleri, gelişimi, satışları, nasıl ilerlemesi gerektiği gibi pek çok aksiyon takip altında olacak, dönemsel raporlar yapılıp sizlere daha iyisi için neyin gerekli olduğu bilgisi verilecek.

- Sizin için geliştirilmiş özel yazılım ile tüm ihtiyaçlarınız karşılanacak ve sürekli geliştirme işlemi devam edilecek. Dönemsel toplantılar sonucu ortaya çıkan ihtiyaçlar hızlı aksiyon ile geliştirilerek tamamlanacak.

- Aklınıza gelebilecek tüm e-ticaret ihtiyaçlarınız karşılanacak; YesTicaret’in tüm fırsatlarını kullanmak isteyen müşteriler için barındırma hizmetinden domaine, SEO danışmanlığından Google Adwords reklamlarına,  ürün fotoğraf çekiminden ürün data girişine, POS danışmanlığından genel e-ticaret danışmanlığına, matematik modellemeden pazar araştırma anketlerine tüm ithiyaçlarınız karşılanabilecektir.

- Hazır paketlendirme yerine servislerin ücretlendirmeleri tamamen kalemlere göre değişmektedir, bu sebeple ufak girişimlerden devasa girişimlere kadar herkese çözüm üretilebilmektedir.

Kısacası YesTicaret büyük hedefleri olan tüm e-ticaret girişimlerine kendilerine özel A-Z’ye e-ticaret hizmeti sunmayı hedeflemektedir. E-Ticaret girişimi olan herkesin YesTicaret servislerini muhakkak inceleyip bir toplantı kopartması faydalı olacaktır.

Detaylı bilgi için:

http://www.yesticaret.com

(0216) 532 76 09

Ürün odaklı satış ve gelişmiş eticaret yazılım hizmeti almak isteyenlere yeni kalemimiz YesTicaret.com‘u öneririm.

Son dönemlerde internet yatırımları incelendiğinde, “Private Shopping” (özel alışveriş) sitelerine yapılan yatırımlardaki yoğunluk dikkat çekiyor. Online alışverişe yeni yeni alışan tüketiciler şimdi de davetiye ile giriş yapılan, marka ürünlerin ucuza satıldığı bu sitelere yöneliyor. Buna paralel olarak yatırımlar da bu tarafa kayıyor.

Şu an Türkiye’de yaklaşık 6.05 milyon online alışveriş kullanıcısı var. 2013 yılında Türkiye’de 22 milyon online alışveriş kullanıcısı olacağı tahmin ediliyor.

Yeniler Geliyor

Online alışveriş yapan toplam kullanıcıların yaklaşık yüzde 20’lik kısmını private shopping siteleri kapsıyor. Bu trendin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor. Online alışverişte private shopping sistemi, Markafoni ile başladı ardından Limango ve Trendyol ile devam eden süreçte yeni bir Pazar oluştu. Bu üç büyüğün yanı sıra Vipdukkan, Bingomingo, Clubboon, Alamarka, Markalonga, Bedava.com Bankomarka.com gibi özel alışveriş siteleri de faaliyete başladı. Milyonlarca kullanıcıya ulaşan bu sitelerin çok ilgi görmesinin ardından sektöre yeni şirketler de girmeye devam ediyor.

Son olarak Doğan Online bünyesindeki Daybuyday.com da iki günde 50 bin üyeye ulaşarak pazara hızlı bir giriş yaptı ve birkaç hafta içinde üye sayısını 100 bine çıkarmayı başardı. Henüz yeni oluşan pazara bir çok yeni online alışveriş sitesin de gelmesi bekleniyor. Pazarın doymamış olması nedeniyle sektörün hızlı gelişmeye devam ettiğini söyleyen Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Orhun, pazara bir çok yeni şirketin girmek üzere olduğunu ifade ediyor.

Niş Pazar Oluştu

Sektörde dikkat çeken yeni bir eğilim ise private shopping sisteminin içinde de yeni niş alanların oluşması. Bu sistem ile online alışveriş sitelerinden her türlü ürüne ulaşılabilirken şimdi tek ürün odaklı özel davetiye ile alışveriş yapılan siteler ortaya çıkmaya başladı.

Limango, kısa süre önce limango KIDS ile anne ve çocuklara özel indirimli alışverişe başlamıştı. Şimdi ise teknoloji ürünlerine odaklı limango TECH’in açılışını yaptı. Teknoloji alanındaki bir özel site de Teknop.com oldu. Şubat başında açılan Teknop.com teknoloji ürünleri konusunda hizmet gösterecek yeni bir girişim.

Sayı Artıyor

Oluşan bu niş pazarda bir konsept de anne, bebek ve çocuklara özel davetiyeli alışveriş. Unnado; anne, bebek ve çocuklara özel, markalı ürünlerin bulunduğu, üyelerine özel indirimler ve ayrıcalıklar sağlayan bir alışveriş sitesi. GittiGidiyor, Kariyer.net, Sigortam.net gibi yatırımları bünyesinde barındıran iLab Ventures, anne ve bebeklere odaklı private shopping sitesi Unnado’ya yatırım yaptı. Unnado, 2010 yılının yaz aylarında faaliyete girdi. Hem online hem de perakende mağazaları ile alışveriş noktası olan e-bebek de kısa süre önce özel alışveriş konseptindeki servisini devreye aldı. Hali hazırda e-bebek.com üzerinden zaten online satış yapan şirket, mağazalarındaki ürünleri indirimli fiyatlarla şimdi de Paramini.com üzerinden üyelerine ulaştırıyor.

Yeni Girişimler Devrede

Bir diğer konsept ise dekorasyon. Bu alanda faaliyet gösteren Evim.net, ev dekorasyonu ve ev yaşamına yönelik ürünler sunuyor. Diğer özel alışveriş siteleriyle benzer modelde çalışan Evim.net Reklam Store’un da kurucusu olan OZN Medya’nın bir girişimi.

Özel alışveriş kulüpleri bu şekilde artarken, sundukları kampanyaların takibi de önem kazanıyor. Tek tek bu alışveriş kulüplerine girip o gün hangi kampanyalar olduğunu incelemek, kullanıcıların oldukça fazla zamanını aldığı düşünülerek yeni bir girişim de devreye girdi.

Tüm kampanyaları tek bir sistemde sunma fikrini düşünerek kurulan Alısveriskulupleri.com da özel alışveriş kulüplerinin oluşturduğu bir girişim olarak ortaya çıkıyor. 13 özel alışveriş sitesini tek bir çatı altında toplayarak kullanıcılarına zamandan tasarruf ettirmeyi amaçlayan site, özel günlük kampanya bilgilerini e-posta yoluyla yolluyor.

Yatırımlar Devam Edecek

Yeni girişimler devreye girerken pazarda var olan şirketler de farklı alanlarda yatırımlar yapmaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde online alışveriş siteleri arasındaki kişiye özel ürün saranlar ve niş yani tek bir ürün grubuna odaklı sitelerin yaygınlaşacağını söyleyen Markafoni Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Tatari, Markafoni grup şirketlerinin bu konuda moda severleri çok heyecanlandıracak bir girişimi olacağını söylüyor. Şu anda gizli tutulan projenin tek ürüne odaklı bir site olacağının bilgisini verelim. Özel marka işbirliklerinin süreceğini ifade eden Limango Türkiye Genel Müdürü Gülfem Toygar da farklı kategorilerdeki büyümeye yönelik yakın dönemde farklı sürprizlerinin de olacağını söylüyor. Trendyol.com ise mobil internet kullanıcısına yönelik planlar yapıyor. İnternete mobilden ulaşımın hızla arttığına dikkat çeken Trendyol.com kurucu ortağı Demet Mutlu, “Biz de önümüzdeki dönemde mobile ağırlık vereceğiz” diyor.

İlk yıl için 20 milyon lira civarında ciro beklediklerini söyleyen Daybuyday Genel Müdürü Dinç Artman, önümüzdeki dönemde de ürün bazında ihtisaslaşmış private shopping sitelerinin artacağını düşünüyor. Dinç  Artman, “ Private shopping konseptine ilave olacak yeni iş modeli çalışmalarımız olacak, fakat geliştirme aşamasında olduğumuz için şimdilik gizli tutuyoruz” diyor. Bu yatırımlarla birlikte pazarda yeni bir çok girişimin olacağını beklemek mümkün.

Bu sabah ilginç bir şey ile karşılaştım. Sahibinden.com adresine girdiğimde ve herhangi bir şey aradığımda bir kod parçacığı önüme döküldü. Genelde olabilir böyle şeyler, bir syntax hatası yapılır ve anlamsız kodlar önünüze gelir. Yok yok bu böyle değildi, kaynağını görüntülediğimde o korkunç görüntü ile karşılaştım, evet bunlar kaynak kodlardı.

İşin garip yanı hata search kısmındaydı yani burayla ilgili sonuçlar bekleyebilirdik fakat gördüğüm tamamen config dosyalarıydı. Yani sahibinden.com’un web farm bilgilerinden, ftp şifrelerine, mongo database bilgilerinden session parametrelerine kadar her şey. Oysa ki hata çok ama çok basit bir şeyden kaynaklanmıştı, < yazmak yerine bir üst tuş olan a harfine basılmıştı. Yani <?php yerine a?php.

İşte hala Türkiye’de yazılım anlayışının oturmadığının kanıtı. Production servera atılacak her dosya test edilmelidir. İlginçtir ki bu dosya local development ortamında da böyle gözükürdü, gerçekten büyük aceleleri vardı sanırım bir hotfix belki?

Sözün özü muhtemelen tüm altyapı değişecek, bu gibi durumların oluşmaması için ara katmanlar eklenecek ve daha iyi bir development processi geliştirilecektir, en azından böyle umuyorum ben.

Bu açığı bulduğumda yetkililere nereden ulaşabileceğimi bilemedim, ama sanırım onlar da fazla sürmeden farkettiler. Fakat yine de 1 dakika bile uzun bir süre ki sanırım 15 dakika yayınlandı bunlar.

Şimdiden sahibinden.com’a geçmiş olsun diler, bu durumdan iyi bir ders çıkartmış olduklarına inanmak isterim. Bir iki kişiye suçu atıp olayı örtbas etmektense tüm ekibin toparlanıp acil kararlar almasını dilerim, zira Türkiye’de genelde suç atma vb. durumlarla bu iş temizlenir anlayışı vardır.

Her ne kadar sahibinden.com’dan bana ulaşılmamış olsa da, ekşi sözlük’te yorum yapan tahminimce bir sahibinden.com developerının belirttiğine göre problemin sebebi basit bir hata değilmiş. Günde 2 milyon hit alan sahibinden.com’un bir saldırı sonucu Php interpreterı çökmüş ve bizler config parametreleri ile karşılaşmışız. Bunun yanında kredi kartlarının vs. risk durumu yok arkadaşlar.