Abdullah Önden

Bir sürelik aradan sonra yeniden bilinmeyenlere döneyim dedim.

Türkçe ASP.NET makalesi az. Hele ki Microsoft yalakçılığı yapmadan yorum yazan az. Bir tane Windows XP ve IIS 5.1 kullananlar için ASP.NET’in sonunda çıkartmış olduğu MVC yapısının kurulumunu anlatan şey bulamamıştım. Tekrar hatırlayalım MVC neydi:

Model View Controller bir design patterndır. Bir ustanın fırçayı vuruş tekniği gibidir. Bir uygulamanın model, view ve controller adında üç temel parça içerisinde geliştirilmesi esasına dayanmaktadır.

- Controller: Uygulamaya gelen talepleri yöneten katmandır. Controller nesneleri içerisinde action adı verilen metotlar bulunur ve bu metotların görevleri gelen talepleri uygun View ve Model nesneleri üzerinden değerlendirmektir. Gelen sayfa talepleri URL bazlı olarak çözümleyerek ilgili action metoduna iletir. Controller içerisinde yer alan action metotları projenin View ve Model bileşenleriyle doğrudan iletişime geçebilir.
- Model: Uygulamanın veriye erişim ve iş mantığını gerçekleştiren nesnelerini saklayan kısmıdır.  LINQ to SQL (.dbml)  ile Entity Framework (.edmx) dosyaları veya DataTable, DataSet, DataReader gibi nesnelerle veri taşıyan tiplerimiz bu katmanda yer almaktadır. Veriye erişim gerektiğinde Controller ve View bu kısımda yer alan nesnelerle iletişime geçebilir.
- View: Projenin UI dosyaları burada yer almaktadır. Master sayfalar, .aspx sayfalar, user control’ler, yani kullanıcının göreceği dosyalar projenin bu kısmında yer alacaktır.

Yani anlayacağınız sisteminizi daha etkili yönetebilmenizi, kodlamanızı daha hızlı yapmanızı, getirdiği routing mekanizması ile URL’lerinizin /Urun/Liste/1 gibi güzel bir hale gelmesine yardımcı olur. Php’de mod rewrite ile halletttiğimiz bu olayı IIS 5.1′de nasıl konfigüre ederiz, asıl konumuz buydu.

1- IIS managerınızı açın
2- Sol taraftan MVC yapısı ile yapılandıracağınız web sitenize sağ tıklayın ve “Properties” kısmına gelin.
3- Daha sonra Virtual Directory sekmesindeki “Configuration” butonuna basın.
4- Burada hali hazırda uygulamanızdaki extension mappinler durur, buradan “Add” butonuna basın “Executable” kısmına “C:\WINDOWS\Microsoft.NET\Framework\v2.0.50727\aspnet_isapi.dll” yazın. Windows başka yerdeyse arayın bulun. Gerçi önceki mappinglere bakacak olursanız orada da vardır, oradan kopyalayın.
5- Extension kısmına “.*” yazın.
6- Check that file exists kısmındaki checki kaldırın.

İşte bu kadar. Unutmayın bu olay test edilirken http://www.asp.net/MVC/download/ adresindeki en güncel eklenti kurulmuştu. Herhangi bir problemi yorum olarak girerseniz cevaplamaya çalışacağım ki güncel tutalım olayımızı.

(MVC tanımlamaları Uğur Umutoğlunun bir makalesinden araklanmıştır.)

Dün bulduğum boş bir vaktimde her zaman aklımda olan orada burada dolaşmadan sitelerimin bilgilerini toparlayabileceğim bir site ölçüm cihazı yazdım. Belki işinize yarar diye sunuyorum. Bir de Alexa Türkiye sırasını ekleyeceğim bunu bana unutturmayın. Eğer bu fonksiyonunu ben yazdım diyorsanız lütfen paylaşın. Zira bu scripti hafif geliştirip sunmayı düşünüyorum.

Şuradan inceleyebilirsiniz:

http://www.abdullahonden.com/siteolcer